full screen background image

تهدیدی برای کره زمین با اصابت سیارک‌ها

2340 بار دیده شده

آژانس فضایی اروپا و ناسا فضاپیمای کوچکی را به فضا می‌فرستند تا ببینند اگر سیارک‌ها در مسیر حرکت خود به کره زمین برخورد کنند، چه اتفاقی رخ می‌دهد. در این مطلب با جزییات این طرح مشترک موسوم به «آیدا» از زبان دانشمندان و اخترشناسان اروپایی آشنا می شویم.

Loading the player...

سیارک‌ها تهدیدی جدی برای کره ی زمین هستند

سیارک‌ها، توده‌های بزرگ صخره و فلز، با شکل کروی یا نامنظم هستند که در فضا پراکنده‌اند. اصابت سیارک‌ها به کره زمین می‌توانند فاجعه بار باشند، یک سیارک کوچک در اثر برخورد با زمین باعث ویرانی یک شهر می‌شود، و برخورد سیارک بزرگ با زمین ممکن است تمامی سیاره ما را به ورطه نابودی بکشاند.دانشمندان و اخترشناسان سیاره‌ای نسبت به این تهدیدها آگاهند. البته سیاره‌شناسان می گویند احتمال برخورد یکی از این سیارک‌ها با زمین در آینده نزدیک بسیار کم است. در واقع یک برخورد شدید ممکن است هر ۱۰ هزار سال یک بار رخ بدهد. با این وجود تهدیدی وجود دارد که باید آن را جدی گرفت.

تهددیدی برای کره زمین با اصابت سیارک‌ها -فردانما-آینده اطلاعات و ارتباطات

پاتریک میشل، سیاره شناس از رصدخانه «کوت دازور» در جنوب فرانسه در این باره بیشتر توضیح می‌دهد: «یک سیارک، مثل سنگ ریزه کوچکی است که در فرایند شکل‌گیری سیارات بر جای مانده است. برخی از آنها ممکن است خطرناک باشند، چون در مدار بین مریخ و مشتری هستند. به این ناحیه “کمربند سیارک‌ها” می گوییم. مسیر برخی از این سیارک‌ها با مسیر حرکت زمین تلاقی می کند که در این صورت تهدید جدی برای ما به شمار می آیند. البته احتمال اصابت خیلی ضعیف است، درست مثل برنده شدن در بلیط بخت آزمایی، اما کسانی هم هستند که برنده می‌شوند!»

تهددیدی برای کره زمین با اصابت سیارک‌ها -فردانما-آینده اطلاعات و ارتباطات

آژانس‌های فضایی و مراکز تحقیقات فضایی در سراسر جهان برای مقابله با این تهدید دست به کار شده‌اند. مثلا ژاپن و امریکا اخیرا هر یک، کاوشگری را برای بررسی و نمونه برداری از سیارک‌ها به فضا فرستاده اند.

پروژه «آیدا» طرح مشترک ناسا و آژانس فضایی اروپا

سازمان فضایی ملی ایالات متحدهٔ آمریکا، ناسا و آژانس فضایی اروپا در ماموریتی مشترکی که «آیدا» نام دارد، قصد دارند حقایق جدیدی را در این باره کشف کنند. دانشمندان و مهندسان دو سازمان فضایی می خواهند بداند چگونه می توان سیارکی را که احتمال دارد به زمین برخورد کند، از مسیر حرکت خود منحرف کرد.

یان کارنلی، از آژانس فضایی اروپا می گوید: «به نظرم پروژه فضایی “آیدا” جسورانه ترین ماموریت فضایی پس از روزتا است. در این ماموریت از روش موسوم به برخوردکننده جنبشی استفاده می کنیم و تلاشمان این است که سیارک را از مسیر حرکتش منحرف کنیم. هدف اصلی همکاری بین ناسا و آژانس فضایی اروپا هم همین است.»

تهددیدی برای کره زمین با اصابت سیارک‌ها -فردانما-آینده اطلاعات و ارتباطات

برنامه آژانس فضایی اروپا در این طرح مشترک، «ماموریت برخورد به سیارک» یا «اِیم» نام دارد. این آژانس قرار است در اکتبر سال ۲۰۲۰۰ میلادی فضاپیمای «اِیم » را به مجموعه سیارک هایی که «دیدیموس» نام دارند، بفرستد. این مجموعه شامل یک سیارک عظیم و سیارک کوچکی است که مثل قمر در مدار آن می چرخد.

شش ماه بعد، فضاپیمای رباتیک ناسا موسوم به «دارت» به سیارک قمر «دیدیموس» برخورد خواهد کرد و همزمان، کاوشگر «اِیم» تمام اتفاقات را ثبت می کند.

یان کارنلی از آژانس فضایی اروپا که مسئول طرح «اِیم» نیز هست می گوید: «اصابت فضاپیما به سیارک خرد، دیدنی و جذاب خواهد بود. «دارت» با سرعت شش کیلومتر در ثانیه به «قمر دیدموس» برخورد می کند و فضاپیمای «ایم» هم از فاصله یکصد کیلومتری وقایع را ثبت می کند. «دارت» پس از اصابت به سیارکِ قمر، سرعت حرکت آن را به اندازه نیم میلیمتر در ثانیه تغییر می دهد. این تغییر بسیار جزئی است. اما باعث می شود که طی۱۱ساعت، سرعت گردش سیارک کوچک به دور سیارک عظیم، ۱۰ دقیقه تغییر کند و ما می توانیم این تغییر را بدقت اندازه بگیریم.»

البته قبل از آن چیزهای زیادی باید بررسی شود زیرا تنها چیزی که دانشمندان در حال حاضر می دانند این است که قمر-سیارک دیدیموس در مدر سیارک بزرگتر می چرخد.

در مرکز تکنولوژی و تحقیقات فضایی آژانس فضایی اروپا در هلند، مهندسان مشغول شبیه سازی صحنه برخورد  فضاپیمای «اِیم» به سیارک هستند.

تهددیدی برای کره زمین با اصابت سیارک‌ها -فردانما-آینده اطلاعات و ارتباطات

ایرن هوئرتاس، از بخش هدایت ناوبری و مهندس کنترل این مرکز می‌گوید: «ایده‌ای داریم از اینکه این سیارک‌ها شبیه چه هستند و مشاهداتمان هم این ایده را کمابیش تایید می‌کند. در نتیجه کاملا مطمئن نیستیم و تا وقتی که فضاپیمایی به سیارک‌ها نفرستیم از هیچ چیز مطمئن نخواهیم شد.»

مهندسان اروپایی با دوربین فضاپیما خواهند توانست هر اتفاقی را که حین برخورد با سیارک رخ بدهد، مشاهده کنند.

ایرن هوئرتاس در این باره می گوید: «می‌توانیم از صحنه‌های مختلف از سیارک‌های تاریک، سیارک‌های روشن تر که اجرام آسمانی صخره‌ای شکل هستند، یا سیارک‌هایی که سطح منظم‌تری دارند، عکسبرداری کنیم. ممکن است سیارک اصلی روشن باشد و سیارک قمر تاریک. پس از اصابت “دارت” به سیارک کوچک، فضاپیمای “اِیم” به عکسبرداری ادامه خواهد داد. در نتیجه خواهیم دید که سیارک قبل، بعد از برخورد چه وضعیتی دارد و چگونه مدار حرکتش به دور سیارک اصلی تغییر خواهد کرد و این برخورد تا چه اندازه قمر سیارک قمر را جابجا می‌کند.»

خطر برخورد احتمالی سیارک‌های دیدیموس با زمین

علت انتخاب مجموعه سیارک‌های «دیدیموس» برای این ماموریت فضایی، این است که این دو سیارک نزدیکی زمین می‌آیند، البته سیاره ما را تهدید نمی‌کنند. اما همان‌طور که یان کارنل می‌گوید برخورد اشیایی در حد و اندازه قمر سیارک دیدیموس با زمین می‌تواند، خطری جدی باشد. وی می‌افزاید: «سیارک قمر دیدیموس، ۱۶۳ متر قطر دارد و این اندازه خیلی جالب است چون نماینده نوعی از سیارک‌هاست که اگر با زمین برخورد کنند، مستقل از اینکه به کجا برخورد کرده باشند باعث مرگ و میر خواهند شد. اگر به وسط اقیانوس بخورد باعث سونامی خواهد شد و اگر به سطح زمین بخورد اثرش به مناطق مسکونی خواهد رسید، بنابراین این نوع سیارک خیلی مهم است.»

تهددیدی برای کره زمین با اصابت سیارک‌ها -فردانما-آینده اطلاعات و ارتباطات

دانشمندان و سیاره‌شناسان آژانس فضایی اروپا در رصدخانه در جنوب فرانسه بر این نکته تأکید می‌کند که این ماموریت فضایی، آزمایشی حقیقی است. آنها می‌گویند که شبیه‌سازی‌هایی به انجام رسانده‌اند، اما واقعا نمی‌دانند که آیا می توان مسیر سیارک را تغییر داد یا نه.

پاتریک میشل می‌گوید: «رفتار هر شی نسبت به برخورد به ساختار درونی‌اش بستگی دارد. رفتار میله‌ای فلزی پس از برخورد کاملا با رفتار جسمی اسفنجی متفاوت است. بنابراین با کمک فضاپیمای “اِیم” به دقت خواهیم دانست که شی مورد نظر از چه چیزی ساخته شده و درستی حدسمان را می‌توانیم با شبیه‌سازی دیجیتال برخورد بسنجیم و نتایجی را که از برخورد به دست آورده‌ایم بهتر تعبیر کنیم.»

امید این است که این آزمایش، ماموریت‌های متعدد فضایی برای تغییر مسیر سیارک به دنبال داشته باشد تا بتوان روشی را که آزمایش شده تکمیل کرد و هنگامی که تهدید جدی، آماده بود.

پاتریک میشل می گوید: «سیارک خطری جدی است حتی اگر این خطر مربوط به آینده نزدیک هم نباشد تنها نوع خطری است که می‌توانیم پیش‌بینی کنیم و برای مقابله با آن کاری کنیم.»




پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.